«جهانگیر الماسی» بازیگر پیشکسوت سینما و تلویزیون در گفت و گو با خبرنگار سینماپرس با تاکید بر ضرورت ایجاد نهاد نضارتی بر عملکرد نهادهای سینمایی حاکمیتی اظهار داشت: در طراحی نظام نظارتی، یک رشته و حوزه دانشگاهی بسیار جدی وجود دارد. البته نهادهای مسئول و موظف و همچنین نهادهای ناظر در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سایر وزارتخانه‌ها، به جای خودشان اهمیت دارند؛ اما اساساً باید به فکر ایجاد و حمایت از نهادهای مستقل نظارتی باشیم.

این‌طور نباشد که مثلاً نهادی بخشی از مأموریتش نظارت بر عملکرد مجلس باشد، اما خودش از مجلس بودجه دریافت کند. بدیهی است که در چنین شرایطی بده‌بستان‌هایی شکل می‌گیرد که می‌تواند صداقت رفتاری و سلامت عملکرد آن نهاد را تحت تأثیر قرار دهد. به نظر من، مهم‌ترین اتفاق و نکته مثبتی که اکنون می‌توان به آن رسید، این است که من و شما به این نقطه رسیده‌ایم که امروز بیش از گذشته به نهادهای نظارتی نیاز داریم.

وی افزود: البته باید برای این کار کمی جسارت و قدرت تصمیم‌گیری وجود داشته باشد. مسئله، گردن‌کلفتی نیست؛ مسئله این است که باید به تعاریف و مأموریت‌های این مجموعه‌ها توجه کنیم. من از دیرباز همیشه این سؤال را مطرح می‌کردم که اصلاً حوزه هنری به چه معنا است! چرا نام این مجموعه، «حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی» نیست؟ اگر نام آن حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی بود، یا اساساً مشخص می‌شد که حوزه هنری چه مأموریتی دارد و قرار است چه معنایی را خلق کند، تکلیف ما روشن‌تر بود. در آن صورت می‌توانستیم بررسی کنیم که آیا این مجموعه در عملکرد خود، تبلیغی برای اسلام و تشیع داشته است یا خیر.

بازیگر فیلم های سینمایی «تفنگ های سحرگاه» و «تنوره دیو» یادآور شد: به خاطر دارم در دوره‌ای که آقای زم حضور داشتند، نام این مجموعه حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی بود. در همان دوره، گاهی فیلم‌هایی ساخته می‌شد که بحث‌ها و جنجال‌هایی به وجود می‌آورد؛ آثاری که به بهانه خنداندن مردم و تولید کمدی، اخلاق اجتماعی جامعه را زیر سؤال می‌بردند. خواهش می‌کنم نامی از این فیلم‌ها برده نشود؛ صرفاً برای اینکه متوجه شوید در چه حوزه‌ای بحث می‌کنم، به آثاری اشاره می‌کنم که برای مثال، موضوعاتی مانند تختخواب دونفره یا سه‌نفره را مطرح می‌کردند و آثاری مشابه آن‌ها که در تضاد کامل با مأموریت اسلامی این مجموعه قرار داشتند. اگر نهاد نظارتی وجود داشت، باید چنین مواردی را بررسی می‌کرد.

الماسی با تاکید بر لزوم استقلال مالی نهادهای نظارتی بیان کرد: البته این نهادها باید مستقل باشند. این مجموعه‌ها بودجه دریافت می‌کنند و در واقع بخشی از پول مردم در اختیار آن‌ها قرار می‌گیرد. گاهی نیز با ارقام بسیار شگفت‌انگیزی مواجه هستیم که حتی میزان آن‌ها ممکن است تحت تأثیر روابط دوستی، دوری و نزدیکی افراد تغییر کند. نمی‌توان بدون وجود یک سازوکار نظارتی مستقل، از کنار چنین مسائلی عبور کرد.

بازیگر فیلم های سینمایی «کمیته مجازات» و «ساغر» در ادامه گفتو گو با انتقاد از عملکرد سازمان سینمایی اوج تصریح نمود: فکر می‌کنم الان یک دم‌کنی روی سازمان اوج گذاشته‌اند و دارد دم می‌کشد! قدیم‌ترها وقتی می‌خواستند برنج بپزند، دم‌کنی روی آن می‌گذاشتند تا برنج دم بکشد و ما فقط بخاری از آن برنج و دم‌کشیدنش می‌دیدیم. از اوج هم گاهی فقط بخاری دیده می‌شود!

وی افزود: ببینید، صرف اینکه در یک فیلم، تفنگی در دست کسی باشد، نمی‌توان گفت آن اثر یک فیلم انقلابی یا مبارزاتی است. به نظر من، اتفاقاً فیلم انقلابی فیلمی است که تماشاگر را به تأمل وادار کند و او را به فکر کردن سوق دهد، نه اینکه صرفاً هیجان‌زده کند و به قول معروف، با شلیک تفنگ و هفت‌تیر و این قبیل صحنه‌ها مواجه سازد. این نوع شلیک‌ها بیشتر بر احساسات و هیجانات مخاطب تکیه دارند. برای مثال، فیلم «خانه عنکبوت» به نظر من، بخش‌هایی از این فیلم واقعاً انقلابی بود؛ نه تمام آن، بلکه قسمت‌هایی که به بنیاد تفکر و اندیشه می‌پرداخت.

الماسی با اشاره به درون مایه اصلی سینمای دفاع مقدس اظهار داشت: ما فیلم‌سازان زیادی داشته‌ایم که خودشان را انقلابی می‌دانستند، اما کدام‌یک از آن‌ها به زیربنای این جنگ پرداخته‌اند! کدام‌یک بررسی کرده‌اند که اساساً این جنگ چرا آغاز شد! کدام نهاد و مرجعی اعلام کرده بود که طرف مقابل با چه انگیزه و دلیلی به ما حمله می‌کند! عراقی‌ها چه دلیلی برای آغاز این جنگ مطرح می‌کردند! گویی آن‌ها صرفاً به دستور یک مقام بالادستی به راه افتاده بودند تا چندهزار ایرانی را بکشند.

او ادامه داد: آیا نگاه این افراد به انقلاب، تا این اندازه به کشتار و جنگ محدود شده است! در حالی که در فیلم انقلابی، هدف اصلی آگاهی‌بخشی است. وظیفه و مسئولیت هنر در اینجا، تولید و توزیع دانایی و آگاهی است. هر فیلمی که به دانایی مردم در زمینه روابط اجتماعی و رفتار سیاسی بیفزاید، می‌تواند فیلمی انقلابی باشد. یعنی می‌توان جنبه‌های انقلابی را در چنین آثاری پیدا کرد.

بازیگر فیلم های سینمایی «آذرخش» و «هبوط» با اشاره به یکی از آثار ضد انقلابی حاضر در جشنواره فیلم مقاومت مطرح نمود: امروز فیلمی دیدم که در همین جشنواره مقاومت به نمایش درآمده بود؛ فیلمی به نام «روزی روزگاری در خاورمیانه». فیلم بسیار جالبی است. این اثر از یک منظر می‌تواند در خدمت اندیشه سرمایه‌داری و حمایت از کشورهای سرمایه‌داری، سوءاستفاده‌گر و سوداگر باشد و از منظری دیگر، برای آدم‌های ساده‌لوحی مثل من، کاملاً فیلمی انقلابی به نظر برسد؛ البته در ظاهر به نفع کشوری مانند چین. اما در باطن، ماجرا شکل دیگری دارد. ممکن است تصور کنید همه در حال دشمنی با آمریکا هستند، اما به نظر من، نقش آمریکا در این اثر آن‌قدر زیرکانه و هوشمندانه طراحی شده که در نهایت، تمام این اتفاقات به نفع آمریکا تمام می‌شود.

وی افزود: من به برنامه‌ریزان فرهنگی آمریکا فکر می‌کنم که با چه دقتی اهداف خود را دنبال می‌کنند، بدون اینکه حتی نامی از آن‌ها برده شود. حتی تصاویری که از آن‌ها می‌بینید، بسیار هولناک است و این تصور را ایجاد می‌کند که اساساً با موجوداتی وحشی مواجه هستیم؛ اما در باطن، نتیجه می‌تواند در خدمت منافع و سیاست‌های آمریکا باشد.

این سینماگر پیشکسوت در ادامه گفت و گو با انتقاد از کیفیت برگزاری جشنواره فیلم مقاومت بیان کرد: امروز به دوستان گفتم که این جشنواره چیزی کم دارد. وقتی پرسیدند چه چیزی، گفتم موسیقی و صدا. اینجا سینما است؛ یعنی صدا و تصویر باید در کنار هم معنا پیدا کنند. آیا نمی‌توان موسیقی انقلابی پخش کرد! نمی‌توان فضایی ایجاد کرد که کمی جذابیت داشته باشد و مردم را به این حال‌وهوا بکشاند! نورپردازی و طراحی فضای جشنواره هم به‌گونه‌ای است که در بعضی قسمت‌ها محیط بسیار کم‌نور و سوت‌وکور به نظر می‌رسد. پردیس سینمایی که در موقعیتی دورافتاده، کنار اتوبان قرار گرفته و مردم با سرعت از کنار آن عبور می‌کنند. خب، باید کمی نورپردازی اینجا را تقویت کنید، رنگ و جلوه بیشتری به آن بدهید و سردر سینما و محل برگزاری جشنواره را جذاب‌تر کنید.

«جهانگیر الماسی» در پایان این گفت و گو خاطرنشان ساخت: باور کنید سردر خانه ما از سردر جشنواره فیلم مقاومت زیباتر و چشم‌نوازتر است! باید فضا را شلوغ‌تر و پرتحرک‌تر کرد تا مردم به آن جذب شوند. این انتقادها وارد است و دوستان هم که ماشاالله توانایی انجام چنین کارهایی را دارند، می‌توانند فضای جشنواره را جذاب‌تر کنند؛ اما متأسفانه این اتفاق نیفتاده است.